In de Zout Boeken Etalage lichten we tweewekelijks een nieuwe publicatie uit. Deze week Het vlinderseizoen van Lea Korsgaard.
Tip: nieuwe abonnees van Zout ontvangen het boek als welkomstcadeau – zolang de voorraad strekt. Aanmelden kan hier>
Over het boek
Op een donkere dag maakt Lea Korsgaard een lijst van alle vlinders in Denemarken. Ze neemt zich voor om ze in één jaar tijd allemaal te vinden, wat haar naar nieuwe landschappen en verborgen plaatsen brengt. Ze wandelt over oude zeebodems en heuvels gemaakt van algen en schelpen. Soms doet ze ontdekkingen op onverwachte momenten en plekken, zoals op een julidag op een begraafplaats in Normandië:
‘Hier bij de begraafplaats had de natuur zich onderworpen aan het ontwerp van de mens; het gras was strak gemaaid, alles lag strak in het gelid. Het monumentale van de plek werd benadrukt door een indrukwekkende boog met marmeren zuilen. Er was wel natuur aanwezig, maar slechts op één plek: aan mijn voeten zag ik vliegen zweven en de schaakbordvlinder tussen de bloemen fladderen. Er verscheen er nog een, en algauw waren het er drie. Dat ik kon zien dat het geen Deense soort was, betekende dat ik onderscheid had leren maken. Ik had een kennersblik, een nieuwe taal, en het gaf me een goed gevoel, het was gewoon bevredigend dat ik meer zág. Mijn kennersblik maakte de wereld groter. Vlinderogen bestaan uit een heleboel individuele oogjes.’
Tekeningen uit het boek van de auteur
Haar zoektocht leidt Korsgaard ook naar boeken, filosofie en mythologie. Want sinds mensen nadenken over de betekenis van leven en dood, symboliseert de vlinder de hoop op wedergeboorte. Op de sporen van historische vlinderbewonderaars komt zij tot een verrassende ontdekking:
‘Als ik op verhalen stuitte over mensen die geïnteresseerd waren in insecten én een functie in het leger hadden, vond ik die combinatie steeds logischer klinken. De Duitse schrijver Ernst Jünger berichtte over zijn ervaringen als officier tijdens de Eerste Wereldoorlog en verzamelde insecten op het slagveld voor zijn groeiende insectencollectie. Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog pakte de Britse premier en leger aanvoerder Winston Churchill enthousiast weer de fascinatie voor vlinders op die hij als kind had gehad. Hij werkte aan de bouw van zijn vlinderhuis in de dagen vlak voor de oorlog uitbrak. Robert Baden-Powell, oprichter van de padvindersbeweging in het begin van de twintigste eeuw, combineerde zijn kennis over de insectenwereld met spionnenmissies, die hij naar eigen zeggen uitvoerde in opdracht van de Britse regering. In zijn boek Mijn avonturen als spion uit 1916 vertelde hij hoe hij zich tijdens een missie in ‘Dalmatië’ (het huidige Kroatië) verkleedde als een onschuldige entomoloog. Hij ging gewapend met een vlindernet, een ‘kleurdoos’ en een schetsboek in zijn tas op pad. In dat schetsboek stonden tekeningen van onder andere een atalanta en een distelvlinder. Toen een paar vijanden hem en zijn notitieblok aan een inspectie onderworpen, hadden ze niet in de gaten, schreef Baden-Powell, “dat de fijn getrokken adertjes der vleugels juiste reproducties van den platten grond hunner eigen forten waren, en dat de stippen op de vleugels het getal, de positie en ’t verschillend kaliber der kanonnen aangaven”.’
Lea Korsgaard, Het vlinderseizoen – Wat 64 vlinders me hebben geleerd over de grootste geheimen van de natuur. Met illustraties van de auteur. Vertaling Lammie Post-Oostenbrink. De Arbeiderspers, Amsterdam, juni 2026
Over de auteur
foto Cecilie Bach
Lea Korsgaard (1979) is een Deense journalist en schrijver. Ze studeerde sociologie aan The New School in New York. Ze is medeoprichter en hoofdredacteur van nieuwsplatform Zetland en bestuursvoorzitter van de Deense School voor Media en Journalistiek. Haar non-fictiedebuut Het vlinderseizoen is bekroond met meerdere prijzen, stond in 2025 maandenlang op nummer 1 van de Deense bestsellerlijst en werd vertaald in twintig landen.