Philip Kniese was klaar met het maken van muziek achter zijn computer, hij wilde contact met de echte wereld. JOEP VOSSEBELD sprak met hem. ‘Mijn generatie groeide als eerste op in een digitale omgeving. Ik denk dat wij er daarom ook kritischer op zijn. We zoeken naar andere ervaringen.’ Dat ene moment waarop je als kind de grote mensen om je heen plots met andere ogen bekijkt. Je dacht altijd dat volwassenen precies wisten hoe de wereld werkt en dan,...
ineens, zie je het opeens haarscherp: ze doen maar wat. Zo’n moment verandert je kijk op anderen en zeker ook op jezelf. Ik ben dus niet de enige die niet snapt hoe deze wereld werkt; iedereen verdwaalt wel eens in het leven. Culi. alias Philip Kniese Vanuit die gedachte begon Philip Kniese twee jaar geleden aan het project Feeling Lost? Overal waar hij kwam, verstopte hij kaartjes met deze vraag erop. Eerst in de omgeving van zijn woonplaats Uitgeest: tussen losse stenen in een muur, in de boeken van de bibliotheek, op de koffiemachine van de kantine, in de toiletten van de sportclub. Ging hij een dagje naar Amsterdam dan nam hij kaartjes mee om ze te verstoppen: op bankjes in het park, in zakken van kleding die nog in de winkels hing, tussen de stoelzittingen van internationale treinen die op punt van vertrekken stonden. Philip Kniese (Beverwijk, 2003) studeerde toen aan het conservatorium in Haarlem; als muzikant bouwde hij onder de naam Culi. een behoorlijke online fanschare op. Toch verlangde hij er naar om ook in de echte wereld iets te doen. Philip: ‘Dat is ergens heel onbevredigend aan muziek uitbrengen. Je werkt heel lang aan een album en dan zet je het online. Natuurlijk komen de reacties binnen, maar tegelijk: dat is het dan. Ergens zoek je toch naar connectie met de echte wereld. Iets tastbaars. De uitdaging voor mezelf is om dan te bedenken hoe. Vorig jaar heb ik vijf nieuwe nummers uitgebracht en voor elke single toen een speurtocht bedacht. Eén single verstopte ik in een uitgesneden boek in de bibliotheek, een andere begroef ik ergens op het strand in een munitiedoos. Iemand kwam helemaal uit Den Bosch om die te zoeken. Dat is voor een klein publiek, maar geeft toch meer voldoening dan alleen maar likes op een schermpje. Zoiets als graffiti vind ik ook interessant, maar dat durf ik gewoon niet. Dus het zijn eerder kleine projecten, sociaal georiënteerde kunstwerkjes.’ Hoe begon je aan Feeling Lost? ‘Mijn eerste idee in deze richting had ik in 2023, om USB-sticks te verstoppen met daarop een programmaatje met vragen: Do you feel lost? Why did you pick up this USB stick? Maar ja, wie gaat er nou een USB-stick oppakken. Dan denk je meteen dat je een of ander eng virus krijgt. Ik speelde in die tijd ook veel Geo-Caching. Dat is een populair spel waarin je aan de hand van online coördinaten naar schatten (caches) zoekt, vaak met puzzels die je moet oplossen. Dan zit er bijvoorbeeld ergens een aanwijzing hoog in een boom verstopt, of verborgen onder een putdeksel. Ik denk dat daar het idee vandaan kwam om dingen te gaan verstoppen.’ Op de achterkant van de kaartjes staat een QR-code die toegang geeft tot een afgeschermde server, waarop de vinder enkele vragen worden gesteld. Waarom raapte je dit kaartje op? Waar heb je het gevonden? Wat zie je? Voel je je verloren? Wie de vragen invult krijgt toegang tot een document waarin de antwoorden van degenen die je voorgingen zichtbaar worden, samen met foto’s van de vindplekken. ‘Het idee was dat het project geheim moest blijven totdat er duizend antwoorden binnen waren. Duizend gevonden kaartjes waarbij onbekenden besloten de code te scannen en de vragen in te vullen. Die dan allemaal weer de antwoorden lezen van duizend andere mensen. Die dezelfde ervaring hadden en allemaal vergelijkbare antwoorden geven. Het gaat er juist om dat je niet de enige bent. Niemand is uniek in het zich verloren voelen.’ ‘Ik doe wat ik denk dat goed is, meer kan ik niet doen’ De afgelopen twee jaar was Feeling Lost? een anoniem project. Waarom? ‘Ik heb het geheim gehouden, omdat ik hoopte dat het zo voor mensen een oprechte ervaring zou zijn, anders lijkt het al gauw een soort marketing-stunt. En interessant genoeg tonen we ons op een anoniem platform vaak ook van een kwetsbaardere kant. Ook mijn muziek bracht ik in de eerste jaren onder pseudoniem uit. Die anonimiteit voelde ergens wel fijn, ik kon dingen maken zonder dat ik moest denken aan wat mensen er van zouden vinden, iedereen dacht dat het een of andere Amerikaan was die de nummers schreef. Nu er 1000 deelnemers zijn heb ik Feeling lost? openbaar gemaakt, inclusief het ontwerp van de kaartjes. Dus iedereen kan de kaartjes drukken en verspreiden in diens eigen omgeving, als een soort open-source project tegen eenzaamheid. Ik hoop dat de mensen die zo’n kaartje vinden minder aan zichzelf twijfelen, dat ze denken: ik loop niet achter op de rest, ik ben niet de enige die zich zo voelt.’ Je zou verwachten dat er een drempel is om een kaartje op te pakken… ‘Dat valt dus erg mee. Ik heb zo’n 3000 kaartjes verstopt en nu al zo’n 1100 antwoorden. Ik denk doordat de kaartjes vaak liggen op plekken waar je wat langer zit, zoals in de trein, een toilet of in een wachtruimte. En dat ze dan net zichtbaar genoeg zijn om nieuwsgierig te maken. Deels ook omdat kaartjes door meerdere personen gevonden kunnen worden. Ik geef mensen als laatste vraag de keuze wat te doen met hun kaartje: bewaren, verbranden of opnieuw verstoppen. Er zijn er nogal wat die dat laatste doen.’ Wat geven al die anonieme antwoorden jou? ‘Het is natuurlijk bijzonder om die duizend berichten één voor één te zien binnenkomen, vanaf plekken waar ik eerder ben geweest. Met soms ontroerende verhalen van mensen die ik niet ken. Terwijl diegene wellicht de hele tijd naast me stond in de trein. Ik besef nu dat niemand een handleiding heeft. Ik ben in mijn dagelijks leven daardoor iets losser geworden. Ik doe wat ik denk dat goed is, meer kan ik niet doen. Tot nu toe doe ik dat trouwens allemaal vanuit mijn kamer, zonder budget. Het zou wel leuk zijn om in de toekomst meer samen te werken met anderen.’
Dit artikel is alleen toegankelijk voor Zout-abonnees.
Log in als u al abonnee bent.
Klik hier als u abonnee wil worden - voor 6,60 euro per maand ontvangt u het kunst- en cultuurmagazine voor het Zuiden. Sluit u nu aan!