Ze zijn op tijd, nee, veel te vroeg, en ze zijn met verbazingwekkend velen. Ze hangen uit de ramen, bij wijze van spreken dan, want ze kunnen niet open, de ramen. De organisatie bloost van blijdschap, de performers vinden het amazing. So many people! Thank you guys!  

Wie heeft er nog verwachtingen bij poëzie, het summum van de literatuur dat al een tijdje aan de beademing ligt? Het antwoord luidt, vanavond, in deze van verwachtingen zinderende zaal: Gen Z. Het enthousiasme van de 25-minners trekt in golven door de ruimte. Zijn het er 100? 150? Hoe dan ook, de meesten zijn vrouwen, de voorhoede, de toekomst, ook hier. The times they are a-changing.

Ze juichen elkaar net zo hard toe als de performers, de moedigen die zich achter de microfoon posteren, nervous zijn ze, en ze geven het toe, eentje is zelfs anxious. Ze lezen voor uit notebooks, schriften, smartphones. De voertaal is universiteitengels, eentje draagt voor in het Frans. Gespannen zenuwen knijpen hun stem af.

De deelnemers, hun namen toch, komen uit een glazen bol. Twee giebelende meiden schuiven hun wijnglas opzij en doen een greep. Daar komt de volgende, let’s have a look, please welcome: …!

Sommigen performen in winterjas, met sjaal en schoudertas, we’re just passing by. Anderen dragen schaarse uitgaanskleding, celebrating here and now, en de nacht die komen gaat. Maar nu nog niet. Nu is er de overgave, en de concentratie. Ze doen het, met trillende hand en bevende stem, tot ze stilvallen en buigen. Thank you for listening. Love you, guys. Gejoel, ovatie. 

Drie dagen later ben ik terug op aarde en beland in het universum van Barbara Skarga, een Poolse filosofe die tien jaar gevangen zat in kampen. Ze vocht eerst tegen de Duitsers, daarna tegen de Russen. Driekwart eeuw geleden schreef ze vanuit de goelag aan haar moeder: ‘Het zou jullie niet mogen bedroeven, maar juist gelukkig moeten maken dat in mij nog zulke gevoelens opleven, dat ik de schoonheid en de betovering van de poëzie voel, dat ik nog kan denken en dromen, en dat ik nog niet helemaal verworden ben tot de automaat die we hier allemaal langzaam dreigen te worden.’

Een poëzieavond in Maastricht. Een brief uit een kamp. 

Denken en dromen. Levenslust en kracht. 

Titelfoto: Jonathan Widdershoven