Bruegel, Bosch & Benchamma – Kolkende landschappen in Noordbrabants Museum

Hij wordt belaagd door duivels, demonen en andere gedrochten, en op de achtergrond staat een stad in brand. Maar de heilige Antonius zou de heilige Antonius niet zijn als hij niet onverstoord zou blijven doorbidden. Het is zo’n maffe, typisch Boschiaanse nachtmerrie op doek, een kleurrijk visioen, en een van de vele variaties op zijn drieluik De verzoeking van de heilige Antonius. Vier verschillende versies door navolgers van Jeroen Bosch zijn door het Noordbrabants Museum in Den Bosch voor een...

speciale gelegenheid van stal gehaald. Samen met De heilige Christoffel van een andere Bosch-navolger en gravures met de zeven hoofdzonden van Pieter van der Heyden, naar Pieter Bruegel, ook vol fantastische en bovennatuurlijke taferelen. Dit allemaal dankzij de Frans-Algerijnse kunstenaar Abdelkader Benchamma (Mazamet 1975), die zich voor zijn solo-expositie Landscape of the Fall liet inspireren door Bruegel en Bosch, twee grote namen uit de Noordelijke Renaissance (1515-1565). Site-specifiek werk van Abdelkader Benchamma in Den Bosch. Op het eerste oog is er weinig verband tussen de bonte 16de-eeuwse schilderijen en het abstracte, mystieke werk van de Frans-Algerijnse kunstenaar. Op het tweede oog eigenlijk ook niet. Maar zijn met inkt getekende fresco’s, die soms doen denken aan Japanse tekenkunst, zijn wel verbonden met de oude meesters, letterlijk: de golvende landschappen van Benchamma ontsnappen soms uit hun lijst en raken de oude werken aan. Maar ook vice versa. Benchamma, net als Bruegel en Bosch geïnteresseerd in geloof, volksverhalen en kosmologische verschijnselen, wil met zijn werk ‘resonantieruimtes’ creëren. Ruimtes die geologische en spirituele herinneringen moeten oproepen. Hierin resoneert bijvoorbeeld het idee van een berglandschap, niet de echte weergave van dat landschap. Wat je ziet is een verzonnen buitenaards berglandschap. Kolkende landschappen zijn het, waarin je zonder al te veel fantasie golven in een wilde storm ontwaart, een rivier, vuur, sneeuw, vulkanen, bergen, grotten, bloemen en bomen. Hoe langer je ernaar kijkt, hoe meer de golven gaan dansen op de museummuren, net als in de animaties van Benchamma’s werk in een bijzaal. De grootste van zijn werken heeft hij ter plekke gemaakt, intuïtief en speciaal voor het Bossche museum. ‘Site-specifiek’ zoals dat dan heet, dus alleen in het Noordbrabants Museum te zien tot het einde van de expositie, waarna het wordt vernietigd. Extra aansporing: waar Abdelkader Benchamma voorheen alleen in zwart-wit tekende, werkt hij in Den Bosch voor het eerst ook met kleur. Abdelkader Benchamma, Landscape of the fall. T/m 09.03 in het Noordbrabants Museum in Den Bosch. noordbrabantsmuseum.nl

Related Posts