De vrouwtjes vliegen weg - Het werk van Clara Spilliaert

en haar drie jaar oudere zus Lisa, die ze in 2009 als tiener volgt naar België. Ze merkt hoe anders de seizoenen hier zijn, hoe anders de wind blaast, hoe anders de bodem in elkaar steekt. Met Japanse precisie en een vleug Belgisch surrealisme maakt ze werken waarin geschiedenis, tijd, planten, dieren, fabels en het vrouwelijke lichaam een steeds grotere rol spelen. Thema’s als voortplanting en zelfzorg, maar ook onze onophoudelijke verbondenheid met elkaar en met de fabelachtige natuur vormen haar werk. Beter dan in het robuuste Kasteel van Gaasbeek met zijn diverse kunstcollectie, ook hedendaags, kan haar werk niet hangen. Als ik Doornroosje was liet ik Disney’s protserige kasteel mooi achter me en trok ik snel in dit gezellige historische ‘huis’ waar 800 jaar geschiedenis en kunst samen komen. Het is raadselachtig knap hoe de schat aan verhalen van het kasteel aansluiten bij de gevoelige, grappige en pikante werken van Spilliaert in spannende vertrekken als de Gotische kamer, het appartement van de markiezin of de Zaal van de Wacht. Clara Spilliaert, Kalender In het Kunstkabinet hangt Figwasp, een aquarel op gips waar je de cyclus van de vijgenwesp als in een mandala, in de vijg, kunt volgen. De vijg kan enkel rijpen dankzij het insect dat in het hart van de vrucht leeft, en er sterft. Het mannetje tenminste. De vrouwtjes vliegen weg. In het midden van de Galerijzaal loop je rond de twaalf opgestelde kalendertekeningen en zie je hoe de klok in Spilliaerts ideale getijdenboek tikt. De lente, het seizoen van de pleziertjes, volgt op de winterdip. De zomer en de herfst hebben ook zo hun eigen ritueeltjes. Waarna alles weer opnieuw start. Helemaal boven kom je Soil Mate tegen, haar stop-motion kortfilm van twee regenwormen die je van zonsopgang tot zonsondergang volgt, natuurlijk in twaalf takes. Bij Spilliaert wordt tijd tastbaar en is betekenis veranderlijk; van een eend maakt ze een borst, van een worm een anus, van een bloem een mond. Haar frisse wapenschilden in gips zijn zo veel briljanter en stoerder in hun thema’s dan de chique versies van de vroegere, mannelijke bewoners van het kasteel. Bij haar louter gemaakt uit zorgzaamheid, nooit uit borstklopperij. Voor wie de naderende winter nog wat wil tegenhouden, Spilliaert zorgt voor warmte.  Clara Spilliaert. T/m 15.11 in het Kasteel van Gaasbeek in Lennik. kasteelvangaasbeek.be