Van concurrentie naar samenwerking – Arjen Hosper over kunstonderwijs

Zout laat cultuurprofessionals even stilstaan bij de uitdagende kanten van hun vak. In dit nummer: Arjen Hosper, directeur Podiumkunsten op Zuyd Hogeschool in Maastricht. Toen ik in 1996 op de theaterschool zat, draaide elk gesprek over andere opleidingen om één vraag: wie is de beste? Alsof kunst een schaars goed was dat je moest veroveren. Artistiek leiders vochten elkaar bijna de kamer uit. Nu, als directeur Podiumkunsten bij Zuyd Hogeschool, zie ik hoe dat veld langzaam aan het veranderen is....

In landelijke netwerken klinkt steeds vaker de roep dat we meer moeten samenwerken. Ik geloof in de kracht van het netwerk. Van de eerste aanraking met kunst tot de meest succesvolle artiesten. Het veld, van amateurkoren tot theatergroepen, is geen periferie, maar een mycelium: een fijnmazig, ondergronds netwerk dat de bodem versterkt waarop alles groeit. Hier ontstaat wat later op de grote podia te zien is. Hier leren mensen niet alleen vakmanschap, maar ook samenwerken, luisteren en zorg dragen. Elke verbinding voedt dit netwerk, net als bij schimmels, waar draden voedingsstoffen en informatie delen. Hoe versterken we dat gehele ecosysteem? Het is een verschuiving van extractie naar regeneratie – van nemen naar voeden, van concurrentie naar samenwerking. Regeneratief onderwijs staat hoog op onze strategische agenda. Kunstonderwijs leert ongemak niet op te lossen, maar ermee te werken Wat in de kunsten telkens opnieuw wordt beoefend, is verbinding. Die verbinding krijgt vorm in hoe we luisteren, vertragen en kijken voordat we handelen. Kunstonderwijs leert ongemak niet op te lossen, maar ermee te werken. Veiligheid is geen synoniem voor comfort, maar een voorwaarde om risico te nemen. Vrijheid vraagt om verantwoordelijkheid: voor het werk, voor elkaar, en voor de context waarin dat werk betekenis krijgt. Dit is terug te zien in hoe jonge makers, acteurs en muzikanten elkaar opzoeken. Afgestudeerden die kennis delen, samen werk maken en elkaar overeind houden. Ze wachten niet tot iemand zegt dat het mag. Ze beginnen. Samen. Een mooi voorbeeld hiervan is het ensemble Nieuwe Theaterwerkers, een landelijke beweging ontstaan vanuit studenten die werkt aan meer verbinding tussen jonge theaterwerkers binnen het veld. De afstudeerstudenten van de Toneelacademie Maastricht deelden dit jaar zaadjes uit bij hun afstudeerwerk, het was een mooi gebaar. Met de juiste voeding komen de zaadjes uit. Zoals de studenten zelf, die op hun beurt ooit het nieuwe mycelium zullen vormen – een netwerk dat draagt, voedt en verbindt.

Related Posts