Kees van Dongen begon op straat - Tekeningen uit zijn eerste jaren in Parijs

Parijs en voelde zich zeer op zijn gemak in die society-wereld; de feesten in zijn atelier waren beroemd. Met collega’s als Derain, Dufy en Matisse werd Van Dongen gerekend tot het zogeheten Fauvisme; een kunststroming waarvan de leden het moesten hebben van kleur, liefst zó uit de tube, heldere, bij voorkeur omlijnde figuren en expressieve uitingen. En o ja, graag ook nog tikje sensueel. Van Dongen voelde zich daarbij als een vis in het water en hoorde op enig moment tot de roergangers van de Franse kunst, samen met Picasso. Tekening van Kees van Dongen van zijn muze Fernande Olivier. Dat was in zijn eerste jaren in Parijs anders. In 1897 vertrok hij voor de eerste keer naar de Franse hoofdstad en zag er dezelfde armoede die hij kende van de omgeving waar hij was opgegroeid: de rosse buurt van Delfshaven. Via collega’s als Siebe ten Cate komt hij in Parijs in contact met uitgeverijen waarvoor hij gaat tekenen. Maar het is in die tijd bepaald nog geen vetpot. Hij dwaalt veel en graag door zijn wijk Montmartre en tekent er het straatleven. Heerlijke, snel neergezette schetsen zijn dat, van voorbijgangers, mensen op het terras, bomvolle koetsen en rennende hondjes. Begaan als hij is met het lot van de minderbedeelden schenkt hij veel aandacht aan zwervers, arbeiders en prostituees. De lithografieën uit het begin van zijn carrière, nu te zien in Valkenswaard, tonen hoe geëngageerd de jonge Van Dongen was. Ze vormen een wonderlijk contrast met zijn latere werk, waar de zogenaamde fine fleur plaatsneemt voor zijn ezel. Tijdens die zwerftochten door de stad speurt hij op affiches en menukaarten naar namen en adressen van drukkers en uitgeverijen, in de hoop via hen werk te krijgen. Na verloop van tijd begint dat zowaar vruchten af te werpen en kan Van Dongen – naast het maken van tekeningen en litho’s – zich steeds meer toeleggen op het schilderen en dan vooral de nu zo bekende portretten. Dan opent zich die andere wereld, wordt hij beroemd en heeft daarmee, naar eigen zeggen, zijn doel bereikt.  ROB SCHOONEN Kees van Dongen, de jonge jaren. T/m 03.05 in het Nederlands Steendrukmuseum in Valkenswaard. steendrukmuseum.nl