Zij was van iedereen - Nep en echt bij Dolly Parton

geluid in te maken. Eigen geluid, niet omhoog gestuwd door Autotune. MOJO ontkende namens Partons management, deskundigen bogen zich over de bewijsvoering. Nederland had zijn eigen Milli Vanilli-moment. Hoe kon een vrouw zó beroemd worden, zonder door haar eigen beroemdheid te worden opgegeten? Ik moest eraan denken na Dolly’s dood, toen in alle necrologieën, profielen en herinneringen steeds hetzelfde raadsel terugkeerde: hoe kon een vrouw zó beroemd worden, zonder door haar eigen beroemdheid te worden opgegeten? Sterker nog: hoe kon ze in een Amerika waarin inmiddels ongeveer álles een politieke identiteit heeft, van iedereen blijven? Van rednecks en dragqueens. Evangelische vrouwen en feministen. Nashville en Hollywood. Republikeinen en Democraten. Het antwoord is niet dat Dolly nergens voor stond. Ze stond juist voor heel veel. Ze kwam uit bittere armoede en schaamde zich daar nooit voor. Haar vader kon niet lezen; later stuurde haar Imagination Library miljoenen boeken naar kinderen. Ze werd schatrijk, maar investeerde in de streek waar ze vandaan kwam. Ze was diep christelijk zonder anderen met haar christendom lastig te vallen. Ze schreef 9 to 5 over de vernedering van vrouwen uit de werkende klasse, maar vertelde haar publiek nooit wat het moest stemmen. Dolly Parton, bij wie het verschil tussen nep en echt nooit een thema was. © Peabody Awards via Wikimedia Commons Dolly Parton maakte haar waarden glashelder, maar haar politieke identiteit vaag. Werk hard. Wees zelfstandig. Vergeet niet waar je vandaan komt. Laat vrouwen hun eigen beslissingen nemen. Laat homo’s homo zijn. Help mensen die minder hebben. En denk vooral niet dat jij daarom beter bent dan iemand anders. Links kon daarin sociale rechtvaardigheid herkennen. Rechts traditionele Amerikaanse waarden. Bovendien: ze vroeg nooit van de ene groep dat die de andere moest verachten om bij haar te mogen horen. Ze kon homo’s omarmen zonder haar christelijke fans voor deplorables uit te maken. Ze kon over armoede praten zonder rijke mensen tot vijand te verklaren. Ze kon een feministisch icoon worden zonder mannen te vertellen dat zij het probleem waren. Mededogen was geen politiek toegangsbewijs. In die zin paste de playbackrel uit 2007 perfect in haar geschiedenis: ze weigerde de tegenstelling, ook die tussen echt en nep. De pruik was nep. De borsten waren verbouwd. Het gezicht was bijgewerkt. De outfits waren een kruising tussen een kerstboom en een tankstation langs een snelweg in Tennessee. Daaronder bevond zich ondertussen een vrouw bij wie bijna niemand twijfelde aan wat wél echt was. Kunstmatigheid was bij haar geen tegenstelling van authenticiteit geworden. Negen maanden na de rel werd ze geïnterviewd door de Nederlandse pers. Waar haar management het playbacken had ontkend, gaf zij het meteen ronduit toe. Inderdaad: bij drie of vier nummers had ze geplaybackt. Dat deed ze altijd. Al jaren. Normaal gesproken vernietigt zo’n onthulling de overeenkomst tussen artiest en publiek. Jij deed alsof, wij geloofden je, nu weten we dat je loog. Maar bij Dolly werkte die logica niet. Het bewees niéts. Ze kon zingen, dat bleek uit vele andere live-opnamen. En ja, haar imago bleek zorgvuldig geconstrueerd, maar ze had er zélf al een halve eeuw over verteld. Zoals ze niet politiek zuiver hoefde te zijn om duidelijke waarden te hebben, hoefde ze ook niet foutloos te zijn om geloofwaardig te blijven.  Misschien was ze juist daarom zo geliefd in een land dat steeds meer moeite kreeg het verschil tussen nep en echt te zien.