De glimlachende muis - Céline Bernadet vindt 'ons Europa' in Wenen

naam Souris souriante, oftewel De glimlachende muis. Waar is dat café, vraag ik. Mijn vriend Harald grijnst. ‘Dat heb ik verzonnen.’ Voor een bakkerij is een bakkersjongen met zijn bakkerswaren gevallen, een kat likt haar poot aan het raam van een woonhuis, in de Weense timmerwerkplaats aan de overkant wordt getimmerd. Gasten gebaren in de naburige biertuin, in de achtertuin flirten een kamermeisje en een kok tijdens een sigarettenpauze en, net als in het echte leven, is er ergens een exhibitionist die een oma doet verstijven. Tussen toekomstvisie en escapisme creëert de veelreizende fotograaf en auteur Harald een plek van verlangen, een station Europa, met mensen zoals ze zijn. Sommige details versterkt hij, andere elementen laat hij helemaal weg.  Selectieve compressie heet dat in de modelbouw, het lijkt echter dan ‘het echte’. ‘Wat dacht je van een echte rit’, vraag ik voor het prachtige Weense Westbahnhof, in de vorm waarin het tot 1945 bestond. De volgende dag bereiken we in een echte trein het echte Boedapest en trekken we door de straten, weg van de bekende prachtige gebouwen. Harald laat me details zien van de art nouveau-huizen, waarover hij een boek heeft gepubliceerd, en daartussen oude kogelgaten in gevels. We sluipen door de morbide schoonheid van eindeloos in elkaar verweven achtertuinen. Duisterheid kruipt langs de muren; er hoeft niets te worden veranderd om de Gestapo aan het werk te filmen. Waar ben je, glimlachende muis? Buiten wacht inderdaad een filmploeg.    De volgende ochtend waait er een lichtheid vanaf de bladachtige gouden elementen van het grandioze nieuwe Huis van de Muziek naar de bomen rondom in het Városliget Park. En toch: de grens met Oekraïne ligt op nog geen 300 kilometer hemelsbreed.  Hoe Europa klinkt als mensen samen muziek maken in plaats van hun eigen soort te vernietigen, maakt de interactieve permanente tentoonstelling hoorbaar. ‘Het oor ligt het dichtst bij de menselijke ziel’, staat op een muur. Vier door AI geanimeerde monniken zingen hemels in onze koptelefoons. ‘Zouden we in plaats van wapens niet beter Gregoriaanse gezangen naar de slagvelden moeten sturen’, vraag ik. Harald hoort me niet. Met gesloten ogen reist hij een nieuwe wereld tegemoet. In gedachten breid ik deze geweldige tentoonstelling uit met een informatiebord: december 2025 – einde van de oorlog met Rusland. Boven dansende drones laten onbekende Europeanen alle strijdkrachten muziek horen. Bedwelmd zakken de troepen op de grond en wensen elkaar een vrolijk kerstfeest.