In mijn atelier is het doodstil - De culturele voorkeuren van Aline Thomassen

maken. Caravaggio kan dat ook, denk aan zijn schilderij Judith onthoofdt Holofernes. Toch lijkt zijn Judith op een onschuldig pubermeisje als je het vergelijkt met het schilderij van de Italiaanse schilderes Artemisia Gentileschi. Bij haar is het doorvoelde emotie. Die psychologische dimensie zoek ik zelf ook: hoe kun je al die emoties die we beleven weergeven? Taal schiet tekort, de schilderkunst is wel toereikend. Door de kracht van zo’n beeld, door de toets van de schilder na te voelen, word je die ander. Vandaar de titel van mijn tentoonstelling, I Am You, You Are Me.’ Boeken ‘Als ik in een boekhandel ben, heb ik het idee dat boeken mij zoeken. Zo werd ik gevonden door How to Stay Sane in an Age of Division van de Turkse schrijfster Alif Shafak. Het gaat over hoe je kunt overleven in een tijd waarin mensen zo tegen elkaar worden opgezet. Op grond waarvan? Zoveel mensen identificeren zich met verschillende culturen. Identiteit wordt echt niet meer alleen bepaald door waar je geboren bent. Dat is iets van een andere tijd. Zij legt dat heel mooi uit. Ik ben geboren in Maastricht. Dus dat is een deel van mijn identiteit. De grootste cultuurshock van mijn leven was toen ik op mijn 20ste naar Den Haag verhuisde. Veel groter dan toen ik later naar Marokko ging. Ik heb het heel fijn in Den Haag, maar als ik terugkom in het zuiden, dan heb ik het gevoel dat ik mijn wapens kan laten vallen. Ik lees graag over thema’s waar ik zelf mee bezig ben. Zoals Heart Lamp van Banu Mushtaq, tragikomische levensverhalen van vrouwen in moslimgemeenschappen in Zuid-India. Het is vanuit een ander perspectief naar hetzelfde kijken. Die eerste jaren in Marokko was ik heel erg bezig om dat te begrijpen. De boeken van Nawal El Saadawi, Fatima Mernissi, Nagieb Mahfouz of Arundhati Roy helpen daar ook bij.’ Film ‘Ik kom al dertig jaar in Marokko. Larache, waar ik een huis heb, is een vissersstad. Het decor in de film La Terra Trema van Lucino Visconti uit 1948 is ook een vissersstadje en het lijkt er precies op. Visconti laat traditioneel levende mensen zien die in de verdrukking komen door het systeem. In hun strijd tegen onrecht proberen ze hun waarde en trots te behouden. Je ziet die waanzinnig expressieve gezichten van mensen die altijd maar weer een klap op hun kop krijgen. En desondanks houden ze de lijn met de geschiedenis in eer. Het is een manier van intuïtief of magisch denken die mij veel heeft gebracht. Mijn lievelingsfilm is Professione: reporter van Michelangelo Antonioni uit 1975. Over een man die wakker wordt in een hotelkamer en de identiteit aanneemt van een dode man in de kamer ernaast. Tegen het decor van dat prachtige landschap van Andalusië is hij voortdurend in de positie dat hij zijn omgeving niet begrijpt en andersom. De vervreemding wordt in beeld gebracht met een enorme intensiteit.’ Muziek ‘De Spaanse zangeres Sylvia Pérez Cruz vind ik echt het einde. Hele oprechte, pure, emotionele muziek. Zo’n stem die heel veel emoties bestrijkt. Vaak zijn het eenvoudige liedjes. Maar ze heeft ook een groepje met vier coole vrouwen, genaamd Las Migas. Ik word ontzettend geraakt door muziek en daarom kan ik het vaak helemaal niet hebben. In mijn atelier is het altijd doodstil. Ik kan er echt geen geluid verdragen. Ik hoor mijn man die musicus is wel repeteren, maar hij heeft zijn eigen ivoren toren op zolder. Ik hou ook heel veel van Arabische muziek, denk aan de Marokkaanse zangeres Najat Aatabou. Haar liedjes zijn populair en hebben een feministische ondertoon. Ik zong ze vaak op de fiets met de kinderen op weg naar school. ‘Mama’, zeiden ze, ‘we schamen ons het meeste voor jou als je op de fiets zit.’’  Mode  ‘Het eerste waar ik altijd op let is: zijn kleren van zijde, katoen, linnen of wol? Anders koop ik ze niet. Ik heb gewoon een pesthekel aan plastic. Vanwege al die plasticbergen en die microplastics die overal in gaan zitten, ook in onze longen. Totaal immoreel.’  Architectuur ‘De architectuur van de aarde. In Jemen, Mali en Marokko vind je hele verfijnde architectuur opgetrokken uit aarde en leem. Een hedendaagse architecte als Salima Naji bouwt vaak in ronde vormen, met organisch materiaal. Er komt geen machine aan te pas, je herkent afdrukken van mensenhanden. Het ecologische aspect ervan spreekt me aan, nog afgezien van de grote schoonheid. Ik heb ook zo’n huis. Binnen brengt het een zekere kalmte, een gevoel dat ik ook in de natuur heb, alsof je je lot daarin beter kunt aanvaarden.’ foto Robin de Puy De aquarellen van Aline Thomassen (Maastricht, 1964) gaan over menselijke emoties ende vrouwelijke identiteit. Haar werk is op dit moment te zien in het Bonnefanten in Maastricht. alinethomassen.com