De juiste portie eigenzinnigheid - Editorial

cultuurprofessionals bij wie in 2025 deuren opengingen – of juist dichtvielen. De voormalige directeur van Filmhuis Lumière, David Deprez, vertelt waarom hij het na 25 jaar belangrijk vond om te stoppen. Voor het werk van schrijfster Gaea Schoeters en kunstenaar Mounir Eddib gingen internationale deuren open, en in het interview met componiste Kamit Fadael leest u hoe nationaliteit zowel een toegang als een beperking kan zijn.    Kunstenaar Paul Bogaers trok zelf de deur dicht. Op een dag besloot hij dat zijn carrière af was. ‘Het komt wel weer, denk je. Tot je beseft: het is gewoon op.’ Wauw, dacht ik, het vraagt lef om een streep te trekken en het falen te omarmen. Precies dat lef inspireerde een vriend van Bogaers, de muzikant Tom America, tot een nieuwe plaat.    Geweldig: geen van hen hield zich aan de opdracht De juiste portie eigenzinnigheid hadden ook de vier mensen die voor Zout 12&1 hun highlights van 2025 optekenden, uit respectieve literatuur, theater, film en beeldende kunst. Er gebeurde iets geweldigs: geen van hen hield zich aan het klassieke terugblik-format.     Cyrille Offermans legt in zijn terugblik uit waarom best-of-lijstjes hem niets zeggen, al gunt hij ons uiteindelijk toch enkele aanbevelingen. Kevin Toma gebruikt de uitnodiging om een imaginaire award voor filmscenes in het leven te roepen. Lex ter Braak – wat had je verwacht van een kunstenaar én schrijver – voegt aan zijn gedachten over gedenkwaardige exposities 2025 een boekenlijst toe. En Fons Dejong, die door een plots gedeeltelijk gehoorverlies en evenwichtsproblemen nauwelijks voorstellingen kon bezoeken, schreef voor ons een aanstekelijk verslag van dat uitzonderlijke theaterjaar. Over best-of gesproken: Wido Smeets vraagt zich in deze Zout hardop af waarom Wisselwachter van Gert Mak niet op de shortlist van de Libris Geschiedenisprijs stond. ‘Omdat we zijn onheilspellende boodschap niet willen horen?’  Met Zout 12&1 sluiten we ons eerste jaar als abonneeblad af, en met gegroeid vertrouwen open ik de deur naar het volgende. Die deur blijft, zoals u weet, wijd openstaan voor nieuwe lezers: u helpt ons enorm door Zout aan te bevelen aan een tante, collega of clubgenoot, of hen te verrassen met een abonnement. Aan u, als Zout-abonnee, beloof ik voor 2026 een jaar vol inspirerende ontmoetingen met kunst en cultuur — in het papieren tijdschrift, in ons online magazine Zout op Zaterdag én tijdens nieuwe Zout-cultuurreizen. Tot ziens in 2026! CHRISTIANE GRONENBERG, hoofdredacteur