Ogen die zoeken en weten - Editorial Zout 10/11

straks Poetin en Trump het Europese continent onder elkaar verdelen, wat heeft Europa dan aan mijn hoofdredactionele skills?  En dan denk ik aan Litouwen. De plek waar ik als achttienjarige een belofte deed. Tijdens een workcamp schrobde ik samen met Litouwse leeftijdsgenoten grafstenen van Duitse soldaten die daar in de Tweede Wereldoorlog gesneuveld zijn, velen niet ouder dan wij toen. ’s Avonds gingen we bier drinken en dansen. Het enthousiasme van de Litouwers raakte me: hun stralende ogen bij het vooruitzicht om als versgebakken EU-burger in Madrid of Berlijn te studeren. Ik beloofde mezelf dat ik mijn Baltische buren niet in de steek zou laten, mocht hun land ooit opnieuw tussen de fronten komen. Twintig jaar later vraag ik me af wat de implicaties van mijn belofte zijn. Dat ik een drone ga besturen? Dat ik leer schieten met een HK417?  Wat houdt mijn belofte in? Dat ik een drone ga besturen? In de aanloop naar deze editie van Zout keek ik naar de De partizanen, de tv-serie uit 1994 over een verzetsgroep die in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog een groep Duitse soldaten gevangen nam. Govert Derix dook voor deze Zout opnieuw in De partizanen van Baarlo, het boek dat zijn vader in 1980 over de verzetsgroep schreef. Wekenlang zaten de ‘bospartizanen’ opgescheept met de Duitse gevangenen, wachtend op de uitblijvende bevrijders. De filmserie maakt voelbaar hoe de spanningen tussen de twee groepen alsmaar oplopen, uitmondend in de executie van een Duitse soldaat.  Was dat echt nodig?  Een geweldige vondst van scenarioschrijver Jan Blokker was het personage van Thomassen (geen voornaam), een journalist die vijftig jaar na de executie bij de nog levenden op zoek gaat naar antwoorden. Hij wordt subliem gespeeld door Theu Boermans. Met die ogen die tegelijk zoeken én weten en met het opnameapparaat steeds in de aanslag, is de radioverslaggever mijn persoonlijke held in een verhaal zonder helden.  Op het podium van bescheiden helden maken we in deze Zout ruim baan voor Emilie Dewitte, de dichter die u op de cover al tegenkwam. In het interview, door Annemarie Staaks, leren we dat ook Dewitte zich het liefst dicht bij de feiten beweegt. Onder haar woorden horen we zachtjes het hart van een activiste kloppen. Zoals in deze dichtregels die elke lezer en schrijver hoopvol mogen stemmen: En de geur van inkt / zal blijven dreigen. CHRISTIANE GRONENBERG hoofdredacteur – c.gronenberg@zoutmagazine.eu Titelfoto: Wikimedia commons