Editorial bij Zout 8 9: Opgeschrikt uit mijn museumroes – ‘Nieuwsgierigheid is de bron van alle kennis’

‘Misschien is het in de schuring, dat we elkaar werkelijk beginnen te zien.’ Deze zin is niet van mijn relatietherapeut, al had het gekund, als ik er een had. Museumdirecteur Jacqueline Grandjean stelt zichzelf, en ons, deze vraag in haar gastcolumn voor deze Zout. Ze vertelt over een korte ontmoeting met een vrouw uit Brabant die fel reageert op een spreker die zich laat gelden als Amsterdammer. Door de twee geografische aanduidingen kunt u al uittekenen welke ressentimenten voorbij komen. ...

Grandjean kon het verhaal in haar column kwijt omdat ze de vrouw enkele vragen heeft gesteld. Nieuwsgierigheid is de basis van alle kennis – dus ook van de journalistiek. Nieuwsgierigheid, zoals ook blijkt in deze nieuwe Zout 8 9, roept vragen op. Vervolgens is het zaak goed te luisteren naar de antwoorden; er openbaren zich verschillende denkwijzen die vaak blijken te schuren. Zonder ze, omwille van bijvoorbeeld kijk- en klikcijfers, onnodig uit te vergroten, kunnen we daarvan leren. Soms ook wederzijds begrip kweken. Schuring – wellicht is wrijving een beter woord – ontstaat waar mensen elkaar ontmoeten. Zoals in een tijdschrift waar verschillende auteurs worden samengebracht. Wat een weldaad om me door de ogen van Yvonne Cox in het Guggenheim in Bilbao aan het werk van Barbara Kruger te laven, of aan de hand van Dieter van den Bergh door de Boschstraat in Breda te lopen, inspiratiebron voor uiteenlopende vormen van graffiti die nu in het plaatselijke museum zijn te zien. Om vervolgens uit mijn burgerlijke museumroes te worden opgeschrikt door een artikel over het gedachtegoed van Nic. Tummers (1928-2020). In deze Zout 8 9 breekt Frank Keizer in zijn artikel over de kunstenaar en PvdA-politicus een lans voor het bijeenbrengen van zijn archief op één plek. Nieuwsgierigheid is de basis van alle kennis, en daarmee het vertrekpunt van alle journalistiek Tummers analyseerde de mijngeschiedenis in Zuid-Limburg als een vorm van kolonisatie ‘op eigen bodem’, en ontmaskerde de latere pleisters op de teloorgang van die mijnindustrie, zoals een Mijnmuseum, als ‘ondernemerskitsch’. Tummers’ gedachtegoed, zo schrijft Keizer, zou ook vandaag nog een gids in ons denken kunnen zijn omdat hij ‘als een van de weinigen een geïntegreerde en totale visie op de Nederlandse maatschappij ontwierp.’ Voor Tummers was niet een burgerlijke kunst maar een collectieve creativiteit de ultieme horizon. Een gedachte die, op een andere wijze, resoneert in het deels persoonlijke verhaal dat Jos Palm schreef na het lezen van De eerste hippies van Frank Bokern. Voor de hippies was kritiek op het 20ste eeuwse kapitalisme een drijfveer om de benauwdheid van de burgerlijke omgeving te ontvluchten, naar een kokosnoteneiland of naar de Berg van de Waarheid bij Lago Maggiore. Nieuwsgierigheid is de basis van alle kennis, en daarmee het vertrekpunt van alle journalistiek. Niet altijd, zo constateert Wido Smeets in zijn rubriek Entre Nous. Laat u verrassen. CHRISTIANE GRONENBERG, hoofdredacteur c.gronenberg@zoutmagazine.eu titelafbeelding: illustratie Pixabay, bewerking Zout

Related Posts